Nội dung chính
2025 đánh dấu bước ngoặt mạnh mẽ cho thị trường ô tô Việt Nam khi nhà nước chuyển hướng sang “giao thông xanh” và đặt ra các quy định khiến các doanh nghiệp không kịp thích nghi sẽ bị loại bỏ.
1. Miễn phí trước bạ cho xe điện – “đòn bẩy” giảm giá lớn nhất
Quyết định của Chính phủ cho phép miễn 100% phí trước bạ cho xe điện mới cho đến hết tháng 2/2027. Với mức phí thường 10‑12% giá trị xe, người mua có thể tiết kiệm từ 30 triệu đến hơn 100 triệu đồng so với xe xăng cùng phân khúc. Theo báo cáo của Hiệp hội Ô tô Việt Nam (VAMA), mức giảm giá này đã thúc đẩy doanh số xe điện tăng 45% trong nửa đầu 2025.
2. Thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi cho xe điện và hybrid
Thuế TTCĐ cho xe điện được giảm còn 5% so với 35% cho xe xăng, trong khi xe hybrid nhận mức 15%. Chính sách này không chỉ làm giảm giá bán lẻ mà còn buộc các nhà sản xuất phải ưu tiên phát triển dòng xe điện để duy trì lợi nhuận. Dữ liệu từ Bộ Tài chính cho thấy doanh thu thuế TTCĐ từ xe điện giảm 20% so với năm 2024, phản ánh sự chuyển dịch tiêu dùng.
3. Tiêu chuẩn khí thải Euro 5‑6 ngày càng nghiêm ngặt
Theo thông tư 18/2025/TT-BCT, các xe mới phải đáp ứng chuẩn Euro 5 từ tháng 7/2025 và Euro 6 từ 2026. Việc nâng chuẩn này làm tăng chi phí công nghệ lên tới 8‑10% cho xe xăng, trong khi xe điện không chịu ảnh hưởng. Kết quả là các mẫu xe nội địa giá rẻ có nguy cơ rời khỏi thị trường.
4. Cam kết Net‑Zero 2050 – Nền tảng chiến lược
Chính phủ đã chính thức đưa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 vào luật giao thông. Điều này biến “điện hoá” thành yêu cầu bắt buộc, không còn là lựa chọn phụ. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới (2023) ước tính rằng nếu ngành ô tô đạt Net‑Zero, lượng CO₂ giảm tới 12,5 Mt mỗi năm.
5. Mở rộng hạ tầng trạm sạc
Luật 2025 cho phép lắp đặt trạm sạc tại chung cư, bãi đỗ và trung tâm thương mại mà không cần giấy phép đặc biệt. Tính đến cuối năm, tổng số trạm sạc công cộng dự kiến vượt 3 000 điểm, tăng gần 70% so với 2024. Người tiêu dùng vì thế giảm lo “phải đi xa để sạc” và sẵn sàng mua xe điện hơn.
6. Không gia hạn ưu đãi trước bạ cho xe xăng lắp ráp trong nước
Chính sách không kéo dài ưu đãi phí trước bạ cho xe xăng nội địa được xem là “cú hãm phanh” chiến lược. Khi chi phí nguyên liệu và sản xuất tăng, các nhà máy CKD phải cạnh tranh trực tiếp với xe nhập khẩu và xe điện, làm giảm sức hút của xe xăng trong dài hạn.
7. Ưu tiên xe điện cho các doanh nghiệp vận tải
Nhiều tỉnh thành đã ban hành quy định ưu tiên cấp phép cho taxi điện và hạn chế cấp mới cho xe taxi xăng. Chi phí vận hành của taxi điện giảm tới 30% so với xăng, giúp doanh nghiệp thu hồi vốn trong vòng 2‑3 năm.
8. Thúc đẩy nội địa hoá linh kiện điện, pin và động cơ
Chính sách thuế nhập khẩu linh kiện điện tử giảm 15% và hỗ trợ tài chính cho các dự án sản xuất pin trong nước giúp Việt Nam hướng tới mức nội địa hoá 40% các bộ phận xe điện vào 2028. Đây là bước quan trọng để ngành ô tô Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
9. Tín dụng xanh – Dòng vốn ưu đãi cho dự án sạch
Ngân hàng Nhà nước khuyến khích các ngân hàng thương mại cấp tín dụng xanh với lãi suất ưu đãi 1,5‑2% cho dự án xe điện, hạ tầng sạc và sản xuất pin. Theo Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), đến cuối 2025, tổng vốn xanh cấp cho ngành ô tô đã đạt hơn 5 tỷ đồng.
10. Quản lý phát thải đô thị tạo “lợi thế mềm” cho xe điện
Quy hoạch giảm phát thải tại Hà Nội và TP.HCM ưu tiên cho xe điện trong các khu vực ưu tiên, giảm phí đăng ký và cho phép tiếp cận các khu vực hạn chế xe xăng. Mặc dù chưa thành luật, nhưng xu hướng này đã khuyến khích người mua chuyển sang xe điện.
Nhìn chung, năm 2025 chứng tỏ chính sách trở thành động cơ chính cho sự chuyển dịch xanh của ngành ô tô Việt Nam. Doanh nghiệp cần nhanh chóng điều chỉnh danh mục sản phẩm, còn người tiêu dùng và môi trường sẽ là những người hưởng lợi lớn nhất.