Nội dung chính
Bánh bắp K’ho Cil – món quà thơm ngọt không thể thiếu trong mọi lễ hội của người Tà Nung.
Giới thiệu về bánh bắp K’ho Cil
Trong những ngày hội hè, lễ lạt hay dịp Tết Nguyên Đán, người dân K’ho Cil tại phường Cam Ly, Đà Lạt luôn dọn ra những chiếc bánh bắp dày dặn, ngát hương bắp nếp vàng‑tím. Đây không chỉ là món ăn, mà còn là biểu tượng của sự sung túc, lòng biết ơn đối với tổ tiên và thần Yàng.
Lịch sử và vai trò văn hoá
Như chị K’Tuyết, cư dân tổ dân phố Cam Ly 6, kể lại: “Bắp nếp được trồng vào mùa khô ngay sau Tết, thu hoạch vào tháng 5‑6, sau đó cả làng cùng nhau làm bánh dâng lên ông bà, Yàng.” Trước khi lúa chiếm ưu thế, bắp là nguồn lương thực chính, giúp bữa ăn của người K’ho đủ đầy trong những tháng hạn hán.
Ngày nay, dù nông nghiệp đã chuyển sang cà phê, dâu tằm và rau xanh, bánh bắp vẫn giữ vị trí đặc biệt trong các nghi lễ. “Mỗi lễ hội, mâm cúng không thể thiếu bánh bắp,” chị K’Tuyết tự hào khẳng định.
Quy trình làm bánh bắp truyền thống
Bà Mơ Bon K’Pốt, 61 tuổi, là người giữ truyền thống này. Bà học làm bánh từ mẹ và bà ngoại, và đã truyền lại cho con cháu và các cô gái trong làng.
- Chuẩn bị nguyên liệu: Bắp tươi mới hái, không cần thêm gia vị.
- Mài bắp: Bắp được lột vỏ, rửa sạch, sau đó mài thành bột mịn bằng khay mài làm từ vỏ hộp bánh thiếc có lỗ.
- Định hình bánh: Bột bắp được cho vào vỏ bắp đã bóc ra, buộc kín bằng dây vỏ bắp. Trước đây, người ta còn dùng lá dong hoặc lá dầu để gói bánh hình vuông.
- Hấp bánh: Đặt bánh vào nồi hấp khoảng 30 phút cho đến khi chín. Bánh sẽ có màu vàng óng, mùi bắp tươi ngào ngạt, vị ngọt tự nhiên, độ dẻo vừa phải.
Đối với những gia đình muốn tăng độ ngọt, có thể thêm một chút đường và một ít muối, nhưng hầu hết vẫn giữ nguyên vị tự nhiên của bắp tươi để tôn vinh hương vị nguyên bản.
Ý nghĩa và truyền thống hiện đại
Ngày nay, các thế hệ trẻ như chị K’S (cô gái Mạ từ Lộc Phú, Bảo Lâm) vẫn học công thức này từ người lớn trong gia đình, đảm bảo rằng hương vị bánh bắp sẽ không bị lãng quên. Những chiếc bánh không chỉ được dâng lên mâm cúng, mà còn xuất hiện trong các chương trình ẩm thực du lịch, thu hút du khách khám phá văn hoá ẩm thực độc đáo của Đà Lạt.
Diệp Quỳnh.