Nội dung chính
Bờ ruộng cháy vàng tại Nghệ An đang là lời cảnh báo nghiêm trọng về việc lạm dụng thuốc diệt cỏ hóa học.
Hiện trạng trên mặt đất
Trong những ngày đầu năm 2026, khi người nông dân chuẩn bị vụ mùa mới, các cánh đồng ở nhiều xã của tỉnh Nghệ An xuất hiện những mảng bờ ruộng khô, màu vàng óng và cỏ chết rủ. Ở xã Hưng Nguyên Nam, các thửa ruộng biến thành “đất sàn” sau khi được phun thuốc diệt cỏ dạng “cỏ cháy”. Nhiều hộ cho biết, do chi phí thuê máy cắt ngày càng cao, họ chọn phun thuốc vì nhanh, gọn, rẻ.
Nguyên nhân chính
Thuốc diệt cỏ chứa các hoạt chất mạnh như glyphosate, paraquat, 2,4‑D được sử dụng không đúng liều lượng hoặc ngoài danh mục cho phép. Khi phun quá liều, chất độc không chỉ tiêu diệt cỏ dại mà còn “đốt” thảm thực vật, để lại những vệt vàng úa trên đất.
Hệ lụy môi trường và sức khỏe
Hoạt chất dư thừa thấm sâu vào đất, dễ dàng bị rửa trôi vào ao, hồ, sông suối, gây ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng đến sinh vật thủy sinh. Theo WHO, tiếp xúc lâu dài với glyphosate có thể tăng nguy cơ một số loại ung thư.
Người dân địa phương đã phản ánh những cơn ho kéo dài, kích ứng da và lo ngại về ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. “Giờ ra đồng cứ thấy từng mảng cỏ chết cháy mà khiếp sợ. Cỏ sống dễ, sống dai, còn chết thì ngấm vào sức khỏe con người không biết thế nào” – anh Trần Văn Tuấn, xã Hưng Nguyên Nam.
Giải pháp và khuyến cáo
Chính quyền tỉnh đã nghiêm cấm các loại thuốc có chứa glyphosate, paraquat, 2,4‑D, 2,4,5‑T và tăng cường kiểm soát việc buôn bán. Đồng thời, các xã như Hưng Nguyên Nam đang triển khai các biện pháp canh tác thân thiện:
- Phát quang, cắt cỏ bằng máy hoặc thủ công.
- Lật đất sớm để phơi ải, giảm cỏ dại tự nhiên.
- Áp dụng “4 đúng”: chỉ dùng thuốc thuộc danh mục được phép, mua nguồn uy tín, mặc thiết bị bảo hộ, thu gom bao bì đúng quy định.
- Giáo dục cộng đồng qua bản tin, loa phát thanh và mạng xã hội.
Việc thay đổi thói quen không chỉ bảo vệ môi trường mà còn giảm chi phí lâu dài cho nông dân khi đất không còn ô nhiễm và năng suất tăng trở lại.
Hãy chia sẻ thông tin này tới cộng đồng nông dân và người tiêu dùng để cùng bảo vệ đồng ruộng và sức khỏe gia đình.