Nội dung chính
Campuchia đã hợp tác với Trung Quốc để bắt và dẫn độ Chen Zhi, người đứng đầu mạng lưới lừa đảo trực tuyến toàn cầu, đánh dấu một bước ngoặt chiến lược trong quan hệ khu vực.
Bối cảnh và tầm quan trọng
Chen Zhi, 38 tuổi, nhập tịch Campuchia năm 2014 sau khi rời Trung Quốc, nhanh chóng thành lập Prince Group và được phong danh hiệu Neak Oknha – danh hiệu cao quý dành cho doanh nhân tiêu biểu. Tuy nhiên, từ 2020 đến 2025, cơ quan công an Trung Quốc đã khởi tố ít nhất 13 vụ án liên quan đến tập đoàn của ông, mô tả nó là “tổ chức tội phạm cờ bạc trực tuyến xuyên biên giới”.
Chi tiết vụ dẫn độ
Ngày 7/1, Bộ Nội vụ Campuchia công bố đã bắt ba công dân Trung Quốc, trong đó có Chen Zhi, và dẫn độ họ về Trung Quốc. Quốc tịch Campuchia của Chen bị hủy ngay sau đó theo sắc lệnh hoàng gia tháng 12/2025.
Đêm 8/1, truyền hình nhà nước Trung Quốc phát trực tiếp cảnh sát gỡ trùm đầu, trói tay và đưa ông lên máy bay. Bộ Công an Trung Quốc ca ngợi vụ bắt giữ là “thành tựu lớn” trong hợp tác thực thi pháp luật giữa hai nước.
Động lực chiến lược của Campuchia
Chuyên gia Pavin Chachavalpongpun (Đại học Kyoto) cho rằng Campuchia đang cân nhắc lợi ích quốc gia: Trung Quốc là nhà đầu tư lớn nhất, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng và quốc phòng. Dẫn độ Chen giúp Phnom Penh giảm áp lực từ phương Tây, đồng thời khẳng định mối quan hệ chiến lược với Bắc Kinh.
Phó thủ tướng Sun Chanthol nhấn mạnh: “Khi có đủ bằng chứng, chúng tôi hành động theo quy định của pháp luật”. Ông không giải thích vì sao Campuchia không lựa chọn dẫn độ sang Mỹ, mà nhấn mạnh nguyên tắc đặt lợi ích quốc gia lên hàng đầu.
Phản hồi quốc tế và quan điểm chuyên gia
Giáo sư Wang Jiangyu (Đại học Hong Kong) nhận định Mỹ hiện đang tập trung vào các ưu tiên khác như khu vực Latin, nên không coi vụ dẫn độ là ưu tiên cao. Ông cho biết, nếu không có thỏa thuận dẫn độ nhanh chóng, quá trình sẽ phức tạp hơn rất nhiều.
Jacob Daniel Sims, chuyên gia tội phạm xuyên quốc gia (Harvard) cho biết Campuchia đã chịu áp lực quốc tế kéo dài, không còn lựa chọn nào khác ngoài hành động nhanh.
Hệ quả và triển vọng
Việc dẫn độ Chen Zhi mang lại lợi ích đôi bên: Trung Quốc thu thập thêm bằng chứng, Campuchia giảm bớt áp lực quốc tế và duy trì nguồn đầu tư từ Bắc Kinh. Đồng thời, vụ việc cho thấy xu hướng các quốc gia Đông Nam Á sẽ hợp tác chặt chẽ hơn với Trung Quốc trong việc truy quét tội phạm mạng và lừa đảo xuyên biên giới.
Người quan sát cho rằng, nếu Campuchia tiếp tục chứng tỏ sự hợp tác chặt chẽ với Trung Quốc, sẽ có thêm nhiều vụ dẫn độ và trừng phạt tương tự, góp phần làm suy yếu các mạng lưới lừa đảo có trụ sở tại Đông Nam Á.
Thanh Tâm (Theo NY Times, AFP, AP, People’s Daily)