Nội dung chính
Lươn Nghệ An không chỉ là món ăn ngon mà còn là di sản văn hoá phi vật thể quốc gia, mang lại lợi ích sức khỏe đáng kể cho não và tim.
Di sản phi vật thể: Lươn Nghệ An được công nhận quốc gia
Vào ngày 6/1/2026, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chính thức liệt kê tri thức chế biến lươn Nghệ An vào danh sách Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia. Đây là sự công nhận sâu sắc cho hàng thế hệ người dân địa phương đã tinh luyện kỹ thuật lựa chọn lươn đồng tươi, làm sạch đúng quy trình để loại bỏ nhớt, tanh mà vẫn giữ được vị ngọt tự nhiên.
Lợi ích sức khỏe: Bổ não, bảo vệ tim mạch
Thịt lươn giàu DHA và lecithin – hai thành phần thiết yếu cho cấu trúc màng tế bào não. Theo nghiên cứu thực nghiệm của Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Mỹ) năm 2023, bổ sung lecithin thường xuyên có thể cải thiện trí nhớ lên tới 20%. Ngoài ra, các axit béo không bão hòa (Omega‑3) trong lươn hỗ trợ phát triển não và giảm nguy cơ suy giảm nhận thức.
Về tim mạch, lươn cung cấp omega‑3 (DHA, EPA), kali, magiê và sắt. Những dưỡng chất này giúp giảm cholesterol LDL, tăng HDL, đồng thời điều hòa huyết áp, giảm nguy cơ hình thành cục máu đông – nguyên nhân chính gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
Những món đặc sản lươn Nghệ An không thể bỏ qua
Nhờ sự sáng tạo của các đầu bếp địa phương, lươn đã được biến tấu thành hàng loạt món ăn vừa truyền thống vừa hiện đại:
- Cháo lươn: Được nấu với gạo tẻ hạt đồng, hành tăm, nghệ và ớt, tạo nên hương vị ấm áp, thích hợp cho những ngày lạnh giá.
- Lươn om: Các biến thể như lươn om chuối đậu, lươn om lá ngải cứu hay lươn om nồi đất đều giữ nguyên vị ngọt tự nhiên của lươn, kết hợp với hương thơm của các loại thảo mộc.
- Súp lươn: Thịt lươn được tách xương, chẻ đôi, nấu mềm tới mức nước súp trong và ngọt, thường kèm bánh mướt hoặc bánh mì.
- Canh lươn: Đơn giản nhưng đậm đà, thường nấu với rau muống hoặc cà, là lựa chọn “sành lươn” cho người dân địa phương.
- Lươn sấy khô, lươn cuộn mía, lươn chiên xù và các món ăn sáng tạo khác như lươn nướng ống tre, lươn xông khói… đều được đóng gói để vận chuyển khắp cả nước.
Thực hành ngay: Mẹo chọn và chế biến lươn tươi
- Chọn lươn đồng có màu xanh sáng, da mịn, không có mùi tanh.
- Rửa sạch bằng nước muối và giấm trong 5‑7 phút để khử nhớt.
- Ngâm lươn trong nước lạnh 15 phút, sau đó vớt lên lau khô.
- Áp dụng các gia vị địa phương (hành tăm, nghệ, ớt, tiêu, nước mắm) để tạo hương vị đặc trưng.
Với những bước đơn giản này, bạn có thể tự tay tạo ra những món lươn thơm ngon ngay tại nhà, vừa thưởng thức hương vị truyền thống, vừa hưởng lợi sức khỏe.