Nội dung chính
Điều tra mới nhất của Bộ Công an tiết lộ: Chủ tịch Công ty Cây xanh Công Minh đã thu lợi hơn 254 tỷ đồng qua việc thao túng hơn 1.200 dự án đấu thầu cây xanh trên toàn quốc.
Bối cảnh hình thành và mở rộng hệ thống công ty
Vào ngày 28/2/2002, Nguyễn Công Minh thành lập doanh nghiệp tư nhân “Sinh vật cảnh và giống cây trồng Công Minh”. Năm 2006, công ty đổi tên thành Công ty TNHH Cây xanh Công Minh, chuyên ươm cây giống và cung cấp cho thị trường.
Đến năm 2016, ông Minh bổ nhiệm bà Lê Thị Hòa làm giám đốc đại diện pháp luật, tuy nhiên mọi quyết định chiến lược vẫn do ông Minh chỉ đạo. Từ đó, công ty không chỉ dừng lại ở việc ươm cây mà còn mở rộng sang thi công trồng và chăm sóc cây xanh tại tỉnh Bình Phước.
Từ năm 2017 đến tháng 6/2023, ông Minh tiếp tục thành lập và mua lại 59 công ty phụ, tạo thành một “hệ thống” hoạt động tại 38 tỉnh, thành phố (tương đương 20/34 tỉnh hiện nay). Trong số 60 công ty thuộc mạng lưới, 34 công ty đã trúng thầu.
Chiến thuật “quân xanh” và tạm ứng kinh phí
Hệ thống được chia thành ba cấp quản lý: Chủ tịch hội đồng quản trị, khu vực và chi nhánh. Mặc dù các công ty này có tư cách pháp lý độc lập, nhưng không góp vốn theo quy định Luật Doanh nghiệp, chúng thực chất là “đội quân xanh” phục vụ cho các gói thầu của ông Minh.
Để “giữ quan hệ ngoại giao” với các quan chức cấp huyện, ông Minh chỉ đạo tạm ứng kinh phí cho giám đốc khu vực và chi nhánh. Số tiền này sau đó được trả lại qua các khoản vay, kèm lãi suất thỏa thuận, và được ghi nhận trong báo cáo tài chính nội bộ.
Những khoản tạm ứng không chỉ dùng để duy trì mối quan hệ mà còn để hỗ trợ các chi nhánh tiếp cận chủ đầu tư, thu thập thông tin dự án, và thậm chí “ủng hộ” mức giá vật liệu do nhà thầu đề xuất.
Cơ chế chia lợi nhuận và nâng giá vật liệu
Trong mỗi gói thầu, 1%‑1,5% giá trị trước thuế được dành cho các hoạt động của hội đồng quản trị, trong đó ông Minh nhận được 8%‑15% lợi nhuận. Khoảng 80%‑90% giá trị gói thầu được chi cho thi công, chi phí ngoại giao và các chi nhánh.
Để tăng giá vật liệu, hệ thống liên kết với các đơn vị lập báo cáo kinh tế‑kỹ thuật (KTKT) và đơn vị thẩm định giá, tạo ra ba bảng báo giá cây xanh với mức giá cao hơn thực tế. Điều này không chỉ làm tăng chi phí dự án mà còn tạo ra lợi nhuận “bất hợp pháp” cho các công ty trong mạng lưới.
Kết quả điều tra: 254 tỷ đồng lợi nhuận và 395 tỷ đồng thiệt hại nhà nước
Cơ quan An ninh điều tra đã phát hiện 285 yêu cầu định giá tài sản, tập trung vào cây xanh, cọc chống và phân bón cho hơn 1.220 dự án. Trong số 478 dự án đã được định giá, 439 dự án (≈92%) có hành vi nâng khống giá, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 395 tỷ đồng.
Đồng thời, các giao dịch chuyển khoản và tiền mặt cho thấy ông Minh đã thu lợi hơn 254 tỷ đồng thông qua cơ chế tạm ứng và chia lợi nhuận.
Với mỗi dự án trúng thầu, bà Lê Thị Hòa và bà Ngô Thị Ngọc Lý ký biên bản “giao khoán công việc” và quản lý toàn bộ dòng tiền, từ việc tạm ứng cho khu vực tới việc thu hồi nợ và phân chia lợi nhuận.
Kết luận và góc nhìn chuyên môn
Hành vi của ông Minh không chỉ vi phạm quy định đấu thầu mà còn xâm phạm nghiêm trọng nguyên tắc minh bạch tài chính, gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước. Đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực cây xanh, bài học rút ra là cần tuân thủ nghiêm ngặt Luật Đấu thầu và Luật Doanh nghiệp, tránh xây dựng “hệ thống ảo” để lạm dụng nguồn lực công.
Bạn có nghĩ rằng các biện pháp kiểm soát hiện tại đủ mạnh để ngăn chặn các mô hình “quân xanh”? Hãy chia sẻ ý kiến của bạn và theo dõi chúng tôi để cập nhật những tin tức pháp lý mới nhất.