Nội dung chính
Cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (UNSC) diễn ra trong bầu không khí căng thẳng khi ba cường quốc lớn đưa ra những quan điểm đối lập về tình hình Iran.
Bối cảnh cuộc họp UNSC ngày 15/1
Vào ngày 15/1, các đại biểu UNSC tụ họp để thảo luận về cuộc khủng hoảng nội bộ Iran, nơi mà các cuộc biểu tình kéo dài từ cuối tháng 12 đã khiến nền kinh tế rơi vào tình trạng siêu lạm phát (hơn 45% năm 2023) và đồng rial mất hơn 60% giá trị so với đồng USD. Những con số này được các tổ chức tài chính quốc tế công bố, làm dấy lên lo ngại về khả năng lan rộng xung đột khu vực.
Quan điểm của các bên
Mỹ: Xem xét mọi phương án
Đại sứ Mỹ Mike Waltz, trong lời phát biểu tại UNSC, nhấn mạnh rằng “Tổng thống Trump sẽ hành động, không chỉ nói suông” và khẳng định mọi phương án, bao gồm cả biện pháp quân sự, đang được xem xét. Ông cũng bác bỏ cáo buộc của Iran rằng các cuộc biểu tình là “âm mưu của nước ngoài”.
Iran: Đáp trả quyết liệt
Phó Đại sứ Iran Gholamhossein Darzi cảnh báo rằng bất kỳ hành động gây hấn nào – dù trực tiếp hay gián tiếp – sẽ bị đáp trả “một cách quyết đoán, tương xứng và hợp pháp”. Ông nhấn mạnh đây không phải là lời đe dọa mà là tuyên bố pháp lý, nhằm bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Nga: Buộc phương Tây can thiệp
Đại sứ Nga tại UN, Vassily Nebenzia, cáo buộc các nước phương Tây đã triệu tập cuộc họp UNSC để “biện minh cho hành động can thiệp vào công việc nội bộ của một quốc gia có chủ quyền”. Ông kêu gọi các “cái đầu nóng” nên “tỉnh táo lại”.
Liên Hợp Quốc: Kêu gọi kiềm chế
Theo lời dẫn của quan chức cấp cao Martha Pobee, Tổng thư ký Antonio Guterres kêu gọi “kiềm chế tối đa” và yêu cầu mọi bên tránh các hành động có thể gây thiệt hại về người hoặc leo thang xung đột khu vực.
Biện pháp trừng phạt mới nhất của Mỹ
Ngày 15/1, Bộ Tài chính Mỹ áp dụng các lệnh trừng phạt mới, nhắm vào 5 quan chức an ninh Iran, trong đó có Ali Larijani – Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao. Ngoài ra, 18 cá nhân và thực thể bị cáo buộc giúp Iran trốn tránh lệnh trừng phạt dầu mỏ cũng bị đưa vào danh sách đen, cùng với nhà tù Fardis.
Những phân tích sâu hơn
Chuyên gia khu vực, tiến sĩ Le Huy, cho rằng việc áp dụng các biện pháp kinh tế mạnh mẽ có thể làm tăng áp lực lên chính phủ Iran, nhưng đồng thời cũng có nguy cơ làm trầm trọng hơn tình trạng khủng hoảng nhân đạo trong nước. Theo báo cáo của IMF, nếu lạm phát tiếp tục trên 50% trong vòng 6 tháng tới, mức nghèo đói có thể tăng tới 30% dân số.
Trong khi đó, các nhà phân tích an ninh quốc tế nhấn mạnh rằng bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ đều sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng vì có thể kéo dài xung đột sang các nước láng giềng như Iraq và Afghanistan.
Kết luận
Cuộc tranh cãi tại UNSC cho thấy sự chia rẽ sâu sắc giữa các cường quốc về cách giải quyết khủng hoảng Iran. Khi các lệnh trừng phạt tiếp tục được mở rộng, áp lực kinh tế sẽ càng tăng, nhưng nguy cơ leo thang xung đột khu vực vẫn là một thách thức lớn.
Bạn nghĩ gì về khả năng can thiệp quân sự của Mỹ? Hãy để lại ý kiến và chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích.
