Thứ Năm, ngày 19 tháng 11 năm 2026

Tiền mừng cưới, tiền thưởng cuối năm: cách chia khoản thu bất ngờ cho hợp lý

Dương Minh Khôi · 18/11/2026 06:34 · cập nhật 18/11/2026 06:43 · đọc 3 phút
Tiền mừng cưới, tiền thưởng cuối năm: cách chia khoản thu bất ngờ cho hợp lý

Tiền mừng cưới, tiền thưởng Tết hay khoản thu nhập thêm bất ngờ đều dễ tiêu nhanh hơn dự tính. Chia khoản tiền này thành ba phần ngay khi nhận được sẽ giúp tiền không trôi đi vô ích.

Có một hiện tượng quen thuộc trong quản lý tiền bạc: những khoản thu bất ngờ như tiền mừng cưới, tiền thưởng cuối năm hay tiền thu nhập thêm thường biến mất nhanh hơn nhiều so với thu nhập hằng tháng, dù số tiền có thể không nhỏ. Lý do là những khoản tiền này không nằm trong kế hoạch chi tiêu thường xuyên, nên người nhận có cảm giác đây là tiền thừa, tiêu thế nào cũng được. Đến khi nhìn lại, số tiền đã hết mà không nhớ mình đã tiêu vào việc gì.

Cách xử lý tốt nhất cho những khoản thu bất ngờ là chia chúng ra ngay khi vừa nhận được, trước khi kịp tiêu. Một công thức đơn giản mà nhiều gia đình áp dụng là chia thành ba phần: một phần để dành, một phần để trả nợ hoặc chi cho những việc cần thiết, và một phần để tiêu xài thoải mái. Tỉ lệ cụ thể có thể thay đổi theo hoàn cảnh, nhưng việc chia ra ngay từ đầu giúp mỗi đồng tiền đều có mục đích rõ ràng.

Phần để dành: trả cho tương lai trước tiên

Phần quan trọng nhất trong ba phần là phần để dành. Đây là khoản tiền được chuyển ngay vào tài khoản tiết kiệm hoặc quỹ dự phòng, trước khi bất kỳ khoản chi nào khác diễn ra. Nhiều chuyên gia tài chính cá nhân khuyên rằng ít nhất một nửa khoản thu bất ngờ nên được để dành, đặc biệt với những gia đình chưa có quỹ dự phòng đủ cho ba đến sáu tháng chi tiêu.

Lý do cần để dành trước là vì tiền một khi đã nằm trong túi thì rất khó giữ lại. Nếu không chuyển đi ngay, nó sẽ dần dần bị tiêu vào những khoản chi nhỏ mà mình không để ý: một bữa ăn ngoài, một món đồ giảm giá, một chuyến đi chơi phát sinh. Đến cuối tháng, số tiền còn lại để dành thường ít hơn rất nhiều so với dự định ban đầu. Vì vậy, hãy để dành trước, tiêu sau, chứ đừng làm ngược lại.

Phần trả nợ và chi cho việc cần thiết

Phần thứ hai nên dành cho những việc cần thiết mà gia đình đang trì hoãn: trả bớt một khoản nợ, sửa chữa một món đồ trong nhà đã hỏng từ lâu, đóng học phí cho con, hoặc khám sức khỏe định kỳ. Những khoản chi này không mang lại niềm vui tức thì như mua sắm, nhưng chúng giúp gia đình nhẹ gánh hơn trong những tháng tiếp theo.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đặc biệt, nếu gia đình đang có khoản nợ với lãi suất cao như nợ thẻ tín dụng, thì việc dùng tiền thưởng để trả bớt nợ là quyết định khôn ngoan nhất. Lãi suất của những khoản nợ này thường rất cao, và mỗi tháng trả chậm là một tháng phải trả thêm tiền lãi. Trả nợ sớm không chỉ tiết kiệm tiền mà còn giúp tinh thần nhẹ nhõm hơn rất nhiều.

Phần tiêu xài: hãy tiêu một cách vui vẻ

Phần thứ ba là phần để tiêu xài thoải mái, và đây là phần không nên bỏ qua. Nhiều người có quan niệm sai lầm rằng tiền thưởng thì phải để dành toàn bộ, không được tiêu gì cho bản thân. Quan niệm này khiến việc tiết kiệm trở thành gánh nặng, và cuối cùng người ta sẽ phá vỡ kế hoạch vì cảm thấy quá gò bó. Dành một phần nhỏ để tiêu xài vui vẻ, như một bữa ăn ngon cùng gia đình, một món đồ mình thích đã lâu, hay một chuyến đi ngắn ngày, là cách để tự thưởng cho một năm làm việc vất vả.

Điều quan trọng là phần tiêu xài này phải có giới hạn rõ ràng ngay từ đầu. Khi đã quyết định phần này là bao nhiêu, hãy tiêu trong giới hạn đó và đừng lấy thêm từ hai phần còn lại. Có giới hạn rõ ràng, việc tiêu xài sẽ vui vẻ hơn, vì không còn cảm giác tội lỗi hay lo lắng về những khoản chi khác.

Dương Minh Khôi
Phóng viên

Phóng viên chuyên ghi chép hiện trường, yêu thích kể chuyện bằng hình ảnh và dữ liệu thực tế.